تبلیغات
معماری: بعد چهارم زندگی - باغ شاهزاده ماهان- بهشتی در دل کویر
 
معماری: بعد چهارم زندگی
انجمن علمی معماری دانشگاه شهید چمران اهواز
 
 

فکر می کنم یکی دوترم قبل بود که با یکی از بچه ها تو اتاق استاد مجتهدزاده، بودم.

 استاد تصویر ز یرو بهمون نشون داد و گفت می تونید حدس بزنید اینجا کجاست؟!


باغ شاهزاده ماهان دارای مختصات جغرافیایی30 درجه و 4 دقیقه عرض ‌شمالی ‌و 57 درجه و 17 دقیقه طول شرقی می‌باشدارتفاع این منطقه از سطح دریای آزاد 1850 متر است.
 با توجه به این كه باغ شاهزاده در دامنه كوه جوپار قرار گرفته است ،از ارتفاع 2000 متر از سطح دریای آزاد برخوردار است.
واقع شدن منطقه در مسیر عبوری كرمان به بم و در مسیر جاده كهن ابریشم از عواملی است كه این محل را برای احداث یك باغ اشرافی مناسب می‌ساخته است.


تصاویر و مطالب بیشتر، در ادامه مطلب.


اختلاف فاحش درجه حرارت شب و روز از جمله مشخصات اقلیمی محدوده است. حداقل درجه حرارت در ایستگاه هواشناسی 33/13 درجه و حداكثر آن 16.25 درجه می باشد.


 متوسط بارندگی سالیانه 77/184 میلی متر، متوسط تبخیر سالیانه 47/17 میلی متر، متوسط رطوبت هوا 31 درصد و متوسط سالانه تابش آفتاب (متوسط تعداد ساعات آفتابی به كل ساعات تئوریك) 64/0 می باشد.مشخصات سه باد اصلی به این قرار می باشند: باد شمالی كه در اصطلاح محلی باد پایین نامیده می شود، باد جنوبی معروف به باد بالا و باد شمال شرقی كه به باد شهداد شهرت دارد.


در دشت دامنه شمالی كوه بلند جوپار و دامنه غربی كوه پلوار متشكل از آهك های كرتاسه قرار گرفته است. این رسوبات كرتاسه از نظر وسعت و از نظر منابع آب مهم می باشند و رسوبات فوق توسط رسوبات ضخیم دیگر پوشیده می شوند كه فاسیس آن از جنوب شرق به شمال غرب تغییر می نماید و جنس آن عمدتاً از فلیش بوده كه از لایه های آهك – مارن – ماسه سنگ – سیلیت استون و شیل تشكیل شده است.

در كوه جوپار این آهك های كرتاسه توسط كنگلومرای پلیوسن و دركوه پلوا ر توسط سازندهایی از ماسه سنگ و شیل و گچ متعلق به ژوراسیك پوشیده شده است.
البته باید توجه داشته باشیم كه حركت رسوبات بادی در شمال ماهان زمینهای زراعتی را تهدید می‌كند و خطراتی را به همراه می‌آورد. در نتیجه باید به روش‌هایی این رسوبات بادی تثبیت شود .كیفیت آب در این دشت مطلوب می‌باشد و شرایط خاكی خوبی نیز دارد .باید توجه داشت كه موقعیت بررسی منابع آب دشت كرمان همراه دشت ماهان بنام دشت كرمان – ماهان توصیف می‌شود و شرایط تقریباً مشابهی دارند.


باغ در بستر كویر درمیان ارتفاعات جوپار و بلوار شكل گرفته است. كوه‌های پر برف جوپار منظر زیبایی در محور اصلی باغ ارایه می‌دهند كه ویژگی خاص این منطقه می‌باشد. قرارگیری باغ بر كوهپایه‌های جوپار، علاوه بر ارایه منظر خاص، امكان آبیاری باغ را از قنات تیگران كه از این ارتفاعات تغذیه می‌شود فراهم می‌آورد.انتخاب محل باغ شاهزاده علاوه بر موقعیت های طبیعی مساعدی كه در بر دارد می‌تواند توجهی به باغ ومقبره های تاریخی دورة صفویه واقع در 500 متری ادامه چهار باغ داشته باشد.یكی از دلایل توجیه كننده موقعیت مساعد ماهان، توجه به این نكته می‌باشد كه باغ های متعددی در ماهان وجود داشته‌اند،

همان طور كه وزیری مولف جغرافیای كرمان در رابطه با ماهان چنین می‌نویسد:


" ماهان در شرق مایل به جنوب این بلد به فاصلة هفت فرسخی واقع است، در خوشی آب و هوای معروف است، گویا پانصد باغ متجاوز در آنجا باشد،انگور و هلویش ممتاز است، سایرفواكه نیز نیكو به عمل آید.”

محور اصلی باغ 30 درجه با محور شمال – جنوب اختلاف دارد و موقعیت مناسبی را از بابت ایجاد سایه ارایه می‌دهد. بر روی این محور اصلی و در امتداد چهار باغ، سردرخانه برای ورود به باغ شكل می‌گیرد.



باغ شاهزاده ماهان توسط عبدالحمید میرزا ناصر الدوله فرمانفرما در دوره قاجار احداث گردید.وی یازده سال متوالی حكومت كرمان و بلوچستان را داشت و وفات وی به تاریخ 1309 قمری اتفاق افتاد.

در جای دیگر گفته شده :  ... فیروز میرزا در 1296 نیز مجدداً به كرمان آمد و پس از او پسرش عبدالحمید
میرزا ناصرالدوله حكومت كرمان یافت و با لقب فرمانفرما مدت ها حاكم كرمان بودو سفرهای او به بلوچستان و قلع و قمع بلوچ مشهور است. باغ شاهزاده در ماهان از محدثات اوست و مرحوم حاج آخوند پاریزی در وصف این باغ گفته :

حضرت والا چو زماهان خرید خوب و پسندیده و ارزان خریدخواست در آن قریة عنبر سرشت باغی بر پای كند چون بهشتیاد بساتین معلق كنندزنده زنو قصر خورنق كنندباغ همان است ولی مال كیست؟ بر ستم و ظلم بباید گریست`

در مورد اتمام كار بنایی باغ شاهزاده گفته شده :

` ... كانه همان بنایی كه وقتی خبر مرگ ناصرالدوله را شنید ، آخرین تغار گچ را بر سر در عمارت باغ شاهزاده ماهان ( كه مشغول بنایی ان بود) كوفت و از چوب بست فرود آمد و بقیه بنا ناتمام ماند ...





نوع مطلب : معماری منظر، 
برچسب ها :

ارسال شده در تاریخ : جمعه 9 اردیبهشت 1390 :: توسط : محمدرضا نظریان
درباره وبلاگ
انجمن علمی معماری
معاونت فرهنگی اجتماعی دانشگاه شهید چمران اهواز

مدیر وبلاگ: محمدرضا نظریان
منوی اصلی
موضوعات
آرشیو مطالب
مطالب اخیر
نویسندگان
پیوندها
پیوندهای روزانه
صفحات جانبی
آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :
جستجو